güve
Büyüt
Arctiidae familyasından bir güve türü olan Dev leopar güvesi yani Hypercompe scribonia. 

Güve nedir?

Küçük bir böcektir. Pulkanatlılardan olan güvenin tırtılları kumaşlara zarar verir. İlkbaharda yumurtadan çıkan kurtçuklar rastladıkları kumaşı yerler. Güve kelebekleri hiç bir şey yemezler. Kanatları uzun, dar ve kenarları saçak gibi tüylüdür. Gündüzleri giyim dolaplarında, kiler ve depolarda saklanarak gece veya alacakaranlıkta faaliyet gösterirler. Gündüz gardroptan palto alınırken rahatsız edildiğinden, kanat çırparak havalanan küçücük kelebek elbise güvesinden başka bir şey değildir. En küçüklerinin boyu 5 milimetre kadardır. En büyüklerinin kanat açıklığı 2,5 santimetreye ulaşır.

Bu kelebeklerin larva denen küçük tırtılları ölü böcek, deri, yapağı, yünlü kumaşları yediklerinden büyük zararlara yol açarlar. Un, makarna, buğday, zeytin, fındık, kuru üzüm yiyen çeşitleri de vardır. buğday güvesi, buğday, çavdar, arpa ve yulaf gibi bitkilerin tanelerini oyarak ziyan eder. Ergin kelebeklerin hortumları kısa ve körelmiş olduğundan bir şey yemezler. Yalnız üremeyi sağlarlar. Pupa devresinden çıkar çıkmaz eşleşerek dişiler birkaç dakika sonra yumurtlamaya başlarlar.

Zararlı olanlar güve olarak bilinen kurtçuklardır. Dişiler bilhassa mayıs ve haziran aylarında yumurtalarını kürk, elbise ve halıların arasına bırakır. Yumurtadan çıkan kurtçuklar, güçlü çeneleri ile kumaş, halı ve kürkleri tahrip etmekle kalmayıp, bunların parça ve liflerinden kendilerine bir kılıf örer. Gizlendikleri bu kılıfı gittikleri yere beraberlerinde sürüklerler. Halı güvesinin kılıf örme adeti yoktur. Buna karşılık halının içinde rahat geçeceği tüneller açar. Larva devresinden sonra kurtçuklar kendi salgı ve barındığı ortamın liflerinden koza örerek içinde pupa dönemini geçirirler. koza içinde metamorfoza (değişim) uğrayarak pupa devresi sonunda kozadan kanatlı kelebek şeklinde çıkarlar.

Büyüteçle incelendiğinde kürk güvesinin kahvemsi-sarı kanatlarının üstünde siyah benekler görülür. Halı güvelerinin sarımsı-beyaz kanatlarının ucunda birer gri leke bulunur. Kahvemsi-sarı (saman renginde) kanatlı elbise güvesi beneksizdir. Elbise güveleri uygun şartlarda yılda 3-4 döl verebilirler. Bir dişi her defasında 100 kadar yumurta bırakır. Bir yılda üreyen nesli, 40 kg kadar yünlü kumaşı yiyip tahrip edebilir. Avrupa ve Amerika’da yaşayan elbise güveleri yılda iki döl verirler.

güve

Bazen kış mevsiminde bile sıcak odalarda güvelere rastlamak mümkündür. Yıllarca önce bazı kişiler Amerikan kaktüsünün tohumlarını Avustralya’ya getirip ektiler. Fakat bu kaktüs kısa zamanda afet haline dönüştü. Binlerce dönümlük kurak alanları bir anda kaplayıverdi. Kaktüs güvesi imdada yetişmeseydi bu afetin önüne belki de geçilemeyecekti. 1925’te Arjantin’den 2750 kaktüs güvesi yumurtası Avustralya’ya gönderildi. Yumurtalardan çıkan tırtıllar, kaktüsleri kemirerek kısa zamanda kaktüs istilasını önlediler. Ev güvelerinden en iyi korunma çareleri, bilhassa mart ve ağustos arasında eşyaları havalandırmak ve fırçalamaktır. Haşere ilaçları da büyük fayda sağlar. Naftalinin fazla bir etkisi yoktur.

Güveler farklı boylarda ve farklı yapılarda olabilirler. Buda güvenin türüne ve beslenmesine bağlı olarak değişir. Güveler genel olarak küçük yapılıdırlar ve boyları 5mm ile 2cm arası değişir. Bunlar gündüzleri kenar kuytu kısımlarda dinlenerek zaman geçirirler fakat geceleri ise aktif olup hem beslenirler hem de yer değiştirirler. Güveler beslenmek için insanlardan ve hayvanlardan kan emmez bu bakımdan insanlara saldırmaz ve insanlar üzerinde bulunmaz. Güveler beslenmesini tamamladıktan sonra yumurta bırakmaya çekilir. Öncelikle bulunduğu ortamda kenar kuytu kısımlarda ve ışık almayan kuytu bölgelerde bir pupa örer ve bu pupa içine yumurtasını bırakır.

Elbise güveleri genellikle kullanılmayan elbiselerin dikiş aralarına, yaka altına ve elbisenin devrik ve kıvrılmış kısımlarına yumurtasını bırakır. Halı güvesi ve tahıl güvesi de bulunduğu ortama bağlı olarak farklı yerlere yumurtasını bırakır. Güveler eşyalara ve gıda maddelerine zarar verirken gıdalarda kalan salyaları, dışkıları ve üzerinden dökülen atıklar ile insanlara birçok mikroplar bulaşabilir. Bu nedenden dolayı güveler ile mücadele etmek gerekir. Güve ile mücadelede güvenin türüne bağlı olarak farklı şekillerde yapılır. Bir elbise güvesi ile bir tahıl güvesi için aynı ilaçlar kullanılmaz.

Güvelerin özellikleri

• Güvelerin boyları bulunduğu ortama bağlı olarak 10 mm kadar olabilmektedir.
• İlk yumurtadan çıkan güve yavrularına kurtçuk adı verilir. Bu kurtçuk zamanla gelişerek kelebek şeklini alır.
• Vücut yapısı ovaldir. Kulakları göğsünün arka kısmındadır. 
• Güvelerin bulunduğu alanlar, mutlaka Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanan ilaçlama firmaları tarafından dezenfekte edilmelidir.
• Her türlü hayvan kılından olan eşyanın üzerine yerleşebilir ve bunlarla beslenir. Bu yüzden güveden kurtulmak şarttır.
• Sıkça şikayet edilen böcek türlerinden olan güve sorunlarınız için güve ilaçlama uygulatmalısınız.
• Güve ile mücadele etmek kolay değildir. Bu nedenle profesyonel ilaçlama şirketleri tarafından yardım alınmalıdır.
• Güvelerin kulaklarında ince zar bulunmaktadır. Bu zarda hava kesecikleri mevcuttur.
• Güvelerin birçok türü vardır. Bazı güveler halı üzerinde, bazıları deri üzerinde, bazıları tahıllarda ve ekinlerde görülebilir.
• Güve ilaçlama yaptırmadan önce ilaçlama şirketleri hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. İlaçlama sektöründe çok sayıda illegal kuruluşlar mevcuttur.

Meyve güvesi

Meyve güveleri genelde şeftali ve fidanlarda görülür. Meyvelerin suyunu emerler ve meyvenin çürümesine sebep olurlar.

Tahıl güvesi

Tahılla beslendiği için adına tahıl güvesi denir. Tahılların içini yer kabuğunu bırakır. Bu haşereyi ekinlerde, tahıl ambarlarında çokça görebiliriz. İnsanı ısırmaz maddi olarak büyük zararlara yol açar. Hızlı çoğalan bu haşereler, ambarlarda görülebildiği gibi kiler ve depo gibi alanlarda da görülebilmektedir. Tahıl güvesinden kurtulmak ve maddi zararları önleyebilmek için güve ilaçlama yaptırılmalıdır.

Odun güvesi

Odun güvesi ahşap, tahta, ağaç gibi eşyaların üzerinde bulunur. İnsanlara herhangi bir zararı yoktur. Ancak girdiği alanda bulunan eşyalara büyük oranda zarar vermektedir. Diğer güve türlerinde olduğu gibi, bu türde de üreme çok hızlı şekilde olduğundan, odun güveleri her alana yayılabilmektedir. Odun güvesi ile mücadele için profesyonel ilaçlama şirketleri tarafından yardım alınmalıdır.

Halı güvesi

Halı güveleri yünlü ve ipek kumaşları kemirerek maddi zararlar verebilen canlılardır. Halı güveleri yumurtalarını elbiselerin yaka altına veya koltuk altına bırakır. Maddi zararlara neden olduğu gibi, alerjilere de neden olabilen bu haşereleri yok etmek için güve ilaçlama yaptırmak şarttır.

Deri güvesi

Hayvansal ürünleri ve hayvan derisi ile yapılan eşyaları kemirerek beslenen canlılardır. Bulundukları alanlarda tüm hayvansal ürünleri kemirebilirler. Büyük maddi kayıplara yol açabilen bu haşereleri yok etmek için profesyonel şekilde haşere ilaçlama yaptırılması şarttır. Deri güvesinden kurtulmak için etkili böcek ilaçları kullanılmalı ve Sağlık Bakanlığından onaylı olan firmalardan hizmet alınmalıdır.

Güveden korunmak için ne yapılmalı?

Güve eşyalara ve gıdalara zarar veren bir böcek türüdür. Sürekli giyilmeyen giysiler saklanırken iyi korunmalı, nemli yerlerde saklanmamalıdır. Tavan arası ve merdiven arasında saklanan kıyafet ve eşyalar arasında güve olma ihtimali büyüktür. Güve olmaması için iç alanlarınızı ilaçlama yaptırmanız gerekir. Tahıl güvesinden korunmak için kuru gıdalar havalandırılmalı, alan ilaçlama yaptırılmalıdır. Güveler uzun süre koza içerisinde saklanabilir.

Sözlükte "güve" ne demek?

1. Kurtçuğu, deri, yapağı, yünlü kumaş ve dokuma yiyen, pulkanatlılardan bir böcek (tinea pellionella).

Güve kelimesinin ingilizcesi

n. moth, clothes moth